Ny leson’ny tantara tamin’izay nitranga ny alakamisy 19 febroary 2009!
février 20, 2009
Mbola tsy aritra mandrakariva ilay tafika resy tosika teo anatrehan’ny vahoaka omaly teo anatrehan’ny vondron’olona omaly 19 febroary 2009. Hita manko fa tena fihatsarambelatsihy sy fombafomba fotsiny no nataon’ny tafika teo fa tsy zavatra hafa mihitsy. Nefa ny zavatra toy ireny indrindra no itarafana indray ny tantara efa nitranga teto Madagasikara tamin’ny vanim-potoana tsy nampoizin’ny vahoaka mandrakariva. Indroa (intelo akory aza) manko izay no efa nisy fihetsika toy ireny teto Madagasikara fa tamin’ny vanim-potoana samihafa ihany koa.
Ny voalohany tamin’ireny dia tamin’ny taona 1895 raha nifandona ny tafika malagasy talohan’ny fanjanahantany sy ny tafika frantsay nanani-bohitra. Raha tsy nety tafiditra teto anivontany mihitsy ny frantsay raha nanafika hatrany Toamasina dia hatrany avaratra andrefana tany Mahajanga indray no nidirany tamin’ny 1895. Ny tafika Sakalava no nataon’ny Frantsay nialoha lalana azy ireo nandritra izany fanafihana izany (tantara tsy azo ampanginina izany!). Efa fantatra niharihary tamin’izany fotoana izany fa nanana fitaovam-piadiana afaka nifanandrinana tamin’ny tafika frantsay mihitsy ny Malagasy tamin’ireny fotoana ireny saingy toa tsy nampisaina mihitsy izany fitaovam-piadiana izany. Toa tsy niraharaha ny ady loatra ny mpitari-tafika Malagasy, indrindra fa tamin’ireo Jeneraly efa nananan’ny Malagasy ihany koa. Teo Andriba ihany no mba nisy karazana ady mafana teo amin’ny Malagasy, fa ny ankoatra izany dia tena tsy nisy na inona na inona nataon’ireo tafika mihitsy. Inona no antony? Ela nitondrana loatra manko ny praiminisitra Rainilaiarivony ka efa bebe ihany ireo tsy tia azy. Ny andaniny efa mpankasitraka ny Frantsay koa faly kokoa mahita an’i Rainilaiarivony fa jamba teo amin’ny fijerena ny hoe ho lasan’ny Frantsay anie i Madagasikara fa sombintsombiny ihany no omeny anao izay faly tsy mahita fa ny fiandrianam-pirenena Malagasy no rava fa tsy hoe Rainilaiarivony ihany no miongana.
Dia toy izany ihany koa no zavatra hitako amin’izao tranga omaly hitako izao. Maro no mihevitra fa vita hatreo ny amin-dRavalomanana saingy tsy tsapany fa eo ihany koa no potika tanteraka ny ara-dalàna eto Madagasikara. Tamin’ny 1895 dia maro tamin’ny sarambabem-bahoaka no tezitra nahita izao zava-nitranga izao ary mahatsapa avy hatrany fa nisy oloona ambony “namadika” tao ka niforona ho azy ny “menalamba” namotika izay rehetra namofompofona “vazaha” ka tena lasibatra indrindra ny fivavahana kristiana, nefa rehefa lanaka ireto nankahala ny fivavahana malagasy ireto dia avy tamin’ny “mpivavaka kristiana” nijoro indray no nitarika ny olona hanohitra ny mpanjana-tany. Amin’izao fotoana izao ihany koa, tena tsy misy mihitsy izay paik’ady asehon’ny mpitarika ny mpanohana an-dRavalomanana, nefa raha amin’izao nomanana ny fanapahan-keviny manokana ireo mpanohana azy ireo dia vao maika ihany koa tafiditra amin’ny anarshia manjaka sahady ihany koa… nefa toa sarotra ihany ny ivoahan’ny karazana “menalamba” amin’izao fotoana izao… fa tia filaminana loatra manko ny Malagasy.
Ny tranga faharoa tamin’izay nitranga tamin’ny tantaran’i Madagasikara indray dia izay niseho tamin’ny 1942 kosa indray, izany hoe mbola teo ambany fahefana frantsay mivantana isika. Resy teo anatrehan’ny tafika alemana ny tafika frantsay tany Eoropa. Noezahin’ny anglisy sy ny jeneraly de Gaulle kosa ny ifehezan’ny “allié” ny zanatany frantsay rehetra ka tafiditra amin’izany i Madagasikara. Niainga hatrany Diego Suarez (Antsiranana ankehitriny) indray ny tafika anglisy mitondra ny voninahitra “frantsa afaka” nainga hatrany Afrika Atsimo. Tsy nisy mpitari-tafika Frantsay tena frantsay intsony nanohitra ireto mpanafika ireto fa ny kapiteny Ramanantsoa (ilay lasa mpitondra tetezamita 1972 - 1975) no nasaina nitari-tafika. Dia tena tsy niady akory indray ny roa tonta fa voatosika hatrany Fianarantsoa mihitsy ny”Frantsay”. Faly aoka izany ny Malagasy fa hay azo resena soa amantsara ireto Frantsay nanjakazaka ireto. Livitra dia livitra kosa ny tena Frantsay tao anatin’izany rehetra izany. Nanomboka teo tsy niraharaha izay herin’ny Frantsay loatra intsony ny ankamaroan’ny Malagasy fa etsy andaniny efa niandry kendri-tohina ihany koa ny Frantsay ary hitantsika izany taona vitsivitsy monja taty aoriana.
Nihanafana vay ny fikambanam-pitiavan-tanindrazana Malagasy, ny MDRM izany teo amin’ny lafin’ny lalàna, ary ity fikambanana ity te-hiditra amin’ny lafin’ny lalàna mandrakariva, tsy resy lahatra amin’izany kosa ny fikambanana tsy miafina roa dia ny JINY sy ny PANAMA izany. Ny an’ireto farany dia hoe tsy misy fahaleovan-tena ho azo izany raha tsy misy ra latsaka (hay hatrany tokoa no efa nisian’ity tranga ity?). Nisovoka tao anatin’ny MDRM ireto fikambanana miafina ireto, ary ry zareo no nanomana ilay fantatra indrindra dia ny 29 marsa 1947 izany. Efa nalaza dia nalaza tokoa io daty io ka nahafantatra azy avokoa ny mpitolona sy ny mpitondra fanjakana. Notontosaina ihany ny tetikady tany amin’ny faritra sasany fa tsy nety nanaiky hanaovana ny Malagasy ho sorona kosa ny Lietnà Randriamaromanana izay nasaina hanomana ny tetika teto Antananarivo renivohitra.
Ny fijoroana vavolombelona nataon’i Manana Jahavanay no averiko eto. Anisan’ny nanafika ny toby tany Ambatondrazaka manko ny lehilahy, ary nahatsapa tao anatiny tao fa “sarimihetsika” fotsiny izany fanafihana ny toby miaramila tany Ambatondrazaka izany. Tsy nisy fitaovam-piadiana maro azo akory manko tao. Inona ny vokatr’io fanafihana io? nangonina avokoa ny manampahaizana rehetra tao Ambatondrazaka, izay MDRM avokoa ary nolazaina halefa taty Antananarivo. Nentina tamin’ny fiaran-dalamby ary niato tao Moramanga. Teo no naripaka tao anaty vagao ry zareo ka nahatonga ilay tantara malaza hoe “wagon Moramanga”. Ary izay tsy maty teo dia nasaina nandavaka ny fasana handevenana azy. Iray tamin’ireo mpitolona sisa niangana dia Ratokoniaina izany. Ninian’ny Frantsay hitranga io hanaporofoana teo anatrehan’ny Malagasy fa tsy haharesy Frantsay izany ny Malagasy na dia resy aza izy ireo teo. Dia toy izany ary ny tantara teto Madagasikara!
Vaovao farany araka ny nolazain’ny tao amin’ny Radio Don Bosco androany maraina 20 febroary 2009. Na dia “azon’ny ” mpitolona aza ny Minisitera efatra omaly dia nalain’ny miaramila indray izany halina.
jentilisa 20 janoary 2009
kayfabe
janvier 30, 2009
Eh, tsy tantaran’i Andry sy Marc ity e! Tantara natao hampahatsiahivana anao ny nandresen’i Frantsa ny tolona tamin’ny taona 1947 fotsiny ihany, sy ny nahavitany nampangina ny menomenom-bahoka nandritra ny taona maro, taorian’io andron’ny fandravàna tamin’ny 29 martsa 1947 io. Ny voambolana hoe kayfabe dia azonao jerena ato: http://fr.wikipedia.org/wiki/kayfabe
Il était une fois un royaume, un roi, une princesse en âge de se marier et un cavalier jeune, beau et courageux. La princesse et le cavalier sont amoureux, et le Roi appréciait s’ils se marient. Malheureusement, ils ne purent vivre heureux et longtemps, car les feux de l’amour se sont éteints trop vite. Au bout de peu de temps, le courageux cavalier ne pouvaient pas supporter la belle princesse, et il décida d’aller voir ailleurs.
Manque de pot pour lui, la belle princesse portait déjà son enfant, mais Lire la suite
Ny fianarana no maha-olona
juillet 11, 2008
- Manao ahoana ianao ry Dadatoa Rasamy.
- Ahoana Ragasy a, misy azo atao an’ialahy fa tsy manam-potoana firy aho izao?
- Eny tompoko, koa satria moa maika ianao dia … tonga dia ny votoatin-dresaka no hoentiko. Momba ilay resakao indray maka iry hoe vonona hanampy anay mianakavy ianao raha manana drafitr’asa maty paika hanatsarana ny fiainanay aho. Rehefa nandinika lalina aho dia misy tetikasa iray izay mety hanavotra anay tokoa handresena an’ity fahantrana ity.
- Ha, tsara izany! Mila dinihiko anefa izay tetikasa izay fa sao diso fandray ialahy tamin’ilay resako iny an! Tsy vola adala tompo akory ny ahy sanatria ka omemena fahatany fotsiny fa tetikasa hita fa tena hanavotra an’ialahy isany tokoa matoa hotohanako, ary misy fepetra ihany koa ahafahako manaraka fa mandeha amin’ny laoniny ny fampiasana ny vola.
- Eny tompoko, na dia kely ihany aza ny fahaizako dia efa nataoko an-tsoratra ny mombamomba azy ka raha mety dia sady hohazavaiko no mandinika ireto antontan-taratasy ireto isika.
…
- Dia io izany tompoko ny tontalin’ny vinavinako amin’ny vola mety hilainay.
- Eny ary lesy Ragasy fa hodinihiko ity, dia milaza amin’ialahy ihany aho ny tohin’ity resaka ity fa omena làlana aloha ialahy.
- Dia misaotra mialoha tompoko, ho tahian’Andriamanitra indrindra anie ianao amin’izao fitsinjovana anay mahantra izao…
- Tsy misy hisaoran’ialahy fa isika koa ange azo lazaina ho mpiray ombon’antoka ihany e! Iza moa no fanirakiraka sy manao ny asa maro ho anay raha tsy ianareo mianakavy ihany. Veloma.
bandy iray, sipa iray, tantara iray, …
février 8, 2007
Malomaloka mahangômangôma ny andro, ilay mahakamokamo tsy maha-te hiasa iny. Vao avy bedin’ny mpampiasa ireto mpiasa roalahy fa tsy mahafa-po loatra hono ny fandehan’ny asany ary norahonany fa tsy hahazo fisondrotan-karama amin’irỳ taona vaovao irỳ raha tsy mahatratra ny vokatra enjehina. Efa fomban’ny mpampiasa ihany itỳ toetra itỳ ikarohana fomba handavana ny fisondrotan-karama ho an’ireto mpiasany izay efa fanao isaky ny taona vaovao.
Gagagaga kosa i Setra raha mahita an’itỳ namany, i Guss, toa tsy rototra firy, ary sady mbola velon-tsioka no tsy mifofotra amin’ny asa fa mihodinkodina fotsiny. Amin’ny fotoana hafa anefa rehefa avy omen’ny mpampiasa bedibedy itỳ ranamana itỳ dia tsy ahitan-teny fa mitsoitsoy toy ny vorona nolemana.
- Fa mahafaly an’ialahy angaha ny tsy hahazo fisondrotan-karama leisy RaGuss?
- Tsy izany leisy fa mahatsiarotsiaro ny omaly hariva aho an! Omaly ilay avy nanao basket iny dia tafaraka tamina sipa manjakely izay tao anaty fiara fitateram-bahoaka. Manja leisy izany an! Tsy mety afaka ato an-tsaiko mihitsy ilay salovan-tavany.
License