Haverina amin’ny teny Malagasy ny fampianarana eny amin’ny ambaratonga fototra (primaire) araka ny fanapahan-kevitra noraisin’ny fitondram-panjakana. Momba izany no nanasàn’ny fahitalavitra tsy miankina iray (TVPlus) ny mpampianatra mpikaroka eny amin’ny Ambaratonga Ambony RATREMA William, sady mpanorina ny vondrom-panabezana ACCEEM ihany koa.. Ny mpanao gazety nanasa azy kosa dia Onitiana Realy
Indro tateriko ho anao etoana ny dinidinika nataon’izy mianaka ireo ka ny OR dia raiso ho i Onitiana Realy ary ny RW dia raisintsika hoe RATREMA William
OR: …niainga avy teny amin’ny Ambaratonga fototra, avy eo nampianatra teny amin’ny Ecole Normale Supérieur…niakatra hatreny amin’ny Université amin’izao fotoana izao…azontsika resahana tsara mihitsy ny traikefa sy ny zavatra rehetra hitanao, niainanao mikasika ny hoe mpianatra sy ny fampianarana eto Madagasikara….Fanapahan-kevitra noraisin’ny fanjakana ny hoe hamerina ny fanagasiana. Vao mihaino ilay hoe fanagasiana ny olona dia ataontsika hoe mihorona ny hodi-dohany…mihoron-koditra izy satria tonga dia mandray ilay fanagasiana niainantsika tany amina’ny Repoblika faharoa tamin’ny 1972 hatramin’ny 1977 tany. Eo indrindra no mahatonga ilay fisalasalana eo amin’ny raiamandreny izay mpianatra nandalo an’izany taloha satria hitany ny fiantraikan’ilay fanagasiana teo amin’ny tenany sy ny fianarana norantoviny. Amin’izao fotoana izao izy raiamandreny, tsy te-hamerina an’izay intsony ho an’ny zanany na ny taranany. Inona no ambaranao mikasika an’izay, hoe tsara ho antsika ve ny miverina amin’ilay hoe fanagasiana? Avy eo isika mantsy hiditra amin’ny votoatin’ilay fanagasiana hapetraka.
RW: ..na ilay fomba fiteninao azy aza dia somary manaitra ihany ilay hoe mampihoron-koditra ny Malagasy, nefa teny Malagasy, tenim-pireneny, izany izany aloha dia efa somary mahagaga ihany. Amin’ny maha Malagasy antsika izany dia zavatra tokony hahafaly ny hoe fanomezana hasina ny tenintsika izany …nefa zava-misy izay voalazanao izay. Tsara marihana fa raha vao miresaka an’ity teny ity isika, indrindra amin’ny resaka fampianarana dia be dia be ny fihetseham-po…mety mifanohitra. Misy ny faly ary misy ny manahy araka ny voalazanao teo…Tokony ho amin’ny saina tony no hiresahana azy sy hifanakalozan-kevitra momba izany, ary tokony ho lalan-tsaina siantifika no hijerena azy…Tsy maintsy miainga aloha amin’ny zava-nisy ara-tantara…Inona moa no nahatonga antsika amin’izao dingana misy antsika izao? …Inona no hevitr’ireo manampahaizana izay nandalina momba ny toe-tsaina, nandalina momba ny fiaraha-monina, nandalina momba ny maha-olona mihitsy…ireo siansa samihafa manomboka any amin’ny psychologie, anthropologie, sociologie sns…hatrany amin’ny hoe taranja siantifika. Manana ny heviny izy ireny, ary eo anivon’ireo fikambanana iraisam-pirenena toy ny UNESCO …UNICEF dia naneho ny heviny ireo manampahaizana manokana ireo ary nisy fehin-kevitra navoakan’ireny….voaporofo ara-tsiansa. Marihana ihany koa fa isika …dia nanao sonioa ireny fanambarana iraisam-pirenena ireny izay manome hasina aloha ny teny izay nibeazan’ny zaza. Ilay “Tenin-dreny” moa dia nadika ara-bakiteny avy amin’ny teny dfrantsay fotsiny, fa ny hoe “Teny nibeazana” no metimety kokoa. Tsy maintsy mahay mihaino…Tsy maintsy mijery ihany koa ny tarehi-marika hoe raha nampianarina tamin’ny teny Malagasy ny ankizy, nanao ahoana ny vokatra hatramin’izay fotoana izay, …raha nampianarina izy izao nanomboka tamin’ny 1989 isika niverina tamin’ny teny frantsay, nanao ahoana ny vokatr’izay ara-tarehi-marika amin’izao fotoana izao, tsy any aty an-tanandehibe ihany fa hatrany ambanivohitra?…ny raharaham-pirenena, ny hoavin’ny taranaka tsy azo atao amin’ny resaka fihetseham-po….tsy maintsy jerene ihany koa anefa ny fihetsehan’ny sokajin’olona samihafa manoloana izay mety ho fanapahan-kevitra. …raha tamin’ny 1972 isika dia nentanin’ny fihetseham-po fitiavan-tanindrazana noho ny fangejana ny fampianarana nataon’ny mpanjanaka teto…dia na teo amin’ny fanatanterahana aza dia mbola iny fihetseham-po iny no nentina nanatanteraka azy fa tsy mba nihataka kely aloha nandinika. Amin’izao fotoana izao izany ny mampanahy di asao dia resaka fihetseham-po koa…Ny nitranga tamin’ny 1989 dia nisy izany ny resaka zava-nitranga mikasika ny hoe fanagasiana…mbola hofaritana ny hoe inona no fahombiazana na tsy fahombiazna tamin’izy iny…dia nentanim-po indray izany , dia niverina tamin’ny teny frantsay…ary dia nivoaka tamin’ny gazety Le Monde mihitsy hoe “Les Malgaches sont plus Francophiles que les Français” taorian’iny fanapahan-kevitra tamin’ny 1991 iny….Nanome ny heviny ny fanjakana hoe ho ampiasaina ny Teny Malagasy any amin’ny Ambaratonga voalohany ho teny entina mampianatra…efa nanao valan-dresaka Ramatoa minisitra nefa azo ambara fa mbola ilay hevitra fototra fotsiny no voamba hatramin’izao. Fa ny antsipirihany, na ny dingana talohan’ny nanapahana io hevitra io sy ny dingana aorian’ny fanapahjan-kevitra dia mbola tsy voalaza mazava. Fa eto ny mahasarika amin’ilay resaka izany satria mbola tsapa izany vaovao eo am-pelatanantsika ahafantarana amin’ny endriny feno ilay politika vaovao ampiharin’ny fanjakana manomboka izao. Ny zavatra tsapa fotsiny aloha izany dia hoe ampiasaina ny teny ho enti-mampianatra any amin’ny ambaratonga voalohany na any amin’ny ambaratonga fototra ny teny Malagasy, izay aloha izany no zavatra fantatra… Continue reading ‘Ny teny Malagasy ho fampianarana ny zaza Malagasy’
1972, fampianarana, fanagasiana, teny Malagasy
Raha vao miresaka solosaina, dia tsy maintsy tonga ao an-tsaina ny momba ny aterineto. Ary raha vao miresaka aterineto dia tonga indray ao an-tsaina ny mailaka, ny resaka mivantana, ny lalao, ny fitadiavana namana, sns… Izany hoe raha tsorina dia ny “mahafinaritra” no betsaka ampiasan’ny olona ny aterineto. Ireny no be mpitsidika raha vao mitopy any amin’ny fafana eo anoloan’ny olona iray mampiasa solosaina ka mitsidika tranonkalan-tserasera ny maso.

Natao tao amin’ny Hotel Carlton Anosy nandritry ny roa andro (28 sy 29 jona 2008) teo ny fetin’ny aterineto teto Madagasikara. Ny AE MISA (Associaton des Etudiants- Maîtrise en Informatique et Statistiques Appliquées) no nikarakara ny hetsika. Tsy azo lazaina ho vitsy ny mpitsidika, nefa koa dia heveriko fa tokony ho betsaka noho izay tonga tao raha toa ka nampiasa fampahafantarana hafa ankoatra ny Radio, Télé, sy Gazety ny mpikarakara. Tsinjo mantsy fa na dia ireny Lamba ahantona ho hitan’ny besinimaro fametraka eny amin’ireo toerana be mpandalo, toy ny fiandrasana fiara mpitatitra, sy ny manakaiky tsena aza dia toy tsy nisy, ary indrindra fa na dia teo akaikin’ny Hotel Carlton izay nadray ny hetsika aza.
Na izany aza anefa dia nafana sy nahafinaritra ny tao anatiny tao. To ny fanomezana fotoana (20mn isaky ny andiany) hahafahana miserasera tsy andoavam-bola amin’ny aterineto. Faly tokoa ireo mpitsidika tamin’izany ary misy mihitsy aza ireo izay tsy nody raha tsy tamin’ny firavan’ny lanonana amin’ny hariva. Anisan’ireny ry Fcandy telo mirahavavy izay nilaza ny hiverenany amin’ny sehatry ny blaogy aorian’ny fanadinana BEPC.
Isan’ireo nandray anjara mavitrika tamin’izany ny TETIKASA TELOMIOVA. Nifanotofana ny fanontaniana sy ny famaliana azy ireny. Tamin’ny andro voalohany dia nahitana an’I Ando, Dotmg, Glou, Avylavitra, Jentilisa, Elsifaka tao anatin’ny tranolain’ny Telomiova. Ny andro faharoa kosa dia I Blanche, Voahirana, Avylavitra, Dotmg, Jentilisa. Nandalo teo ihany koa I Patou sy Naritsimba (serasera). Tsy azo adinoina koa anefa ny fanatrehan’I Annie izay nitondra hery sy tosika tokoa ho an’ny ekipa.
Continue reading ‘Fetin’ny aterineto Malagasy’
compte rendu, fête de linternet, telomiova
On a maintes fois entendu parler des évènements du 21 Juin…sur Antananarivo. Mais que font-ils donc à Stella Maris, Salazamay, Bazar be ? Suivez le fil et accompagnez Sanfil Station avec Silo dans la première expérience de live musique sur internet Malgache! Liveblogging, Podcasting, Vidcasting, tout un nouveau monde pour la musique Malagasy!


Liens:
Sans Fil http://sanfil.wordpress.com/
Facebook Event http://www.facebook.com/event.php?eid=20878971676&ref=mf
MySpace de Silo http://www.myspace.com/silofromada
Flickr album http://www.flickr.com/photos/27855463@N04/
Suivez Harinjaka sur Twitter durant le liveblogging de la Fête de la Musique de Stella Maris à Bazary be
http://twitter.com/harinjaka
LIVE BE DE TAMATAVE!
http://twitpic.com/2l6b
http://twitpic.com/2l2h
http://twitpic.com/2l23
No Tags

Lu ce matin :
Madagascar a manifesté sa solidarité en faveur des victimes du violent séisme qui a frappé le district de Wenchuan, province de Sichuan le 12 mai dernier. Le président de la République Marc Ravalomanana a déjà adressé un message de réconfort à l’endroit du président et du peuple de la République populaire de Chine […] Hier [mardi 20.05.2008], ce fut au tour du gouvernement, représenté par le ministre des Affaires étrangères, Marcel Ranjeva de présenter ses condoléances à la résidence de l’ambassadeur de la Chine Wo Ruidi à Nanisana. Ce fut également une occasion pour les autorités malgaches et au nom de la population de remettre un don d’un montant de 100′000 dollars [$ USD] pour aider les victimes du séisme.
[tiré de la rubrique “société” du journal les-nouvelles.com - 21.05.2008 >>]
Je ne suis sans doute pas ce qu’on pourrait considérer comme étant un “digne représentant de la population malgache” au nom duquel notre gouvernement a témoigné sa généreuse solidarité au peuple chinois. Malgré tout, j’ai du mal à imaginer croiser dans les rues d’un quelconque village ou ville de Madagascar un Rakoto ou une Rasoa qui partagerait l’avis de notre cher ministre des Affaires étrangères pour l’affectation de ces 100′000 USD sachant que Madagascar fait toujours partie des pays les plus pauvres du monde.
Continue reading ‘Madagascar offre 100 000 USD pour venir en aide des victimes du séisme en Chine’
gouvernance, séisme
Volana maromaro izay dia toa hita fa tsy nitsaha-nitombo ireto fakitioran’ny JIRAMA zaraina isan-trano. Hita sy tsapa fa miakatra isaky ny roa volana ary midangana hatrany. Raha ny anay manokana izao dia na karaman’ny mpiasan’ny zone franche iray iray volana dia kely lavitra raha oharina amin’izany tontalim-bola tokony haloa izany.
Etsy an-daniny ny vidin-tsolika ihany koa dia tsy hay lazaina satria mananika mila hitovy raha tsy mihoatra ny vidin-tsolika any Eoropa. Ny lasantsy tsotra (91) izao no 1 Euro mahery kely eo noho eo ny litatra ary ny super 95 dia lafo noho izay.
Raha resaka sakafo indray no resahina dia marina fa dradradradraina etsy sy ero fa 8% ihany ny fiakaran’ny vidim-piainana tamin’ny ity nefa ny fahafaha-mividy dia mitsipaka izany ka mahatonga ny mpividy sy mpinana hieritreritra fa any amin’ny 20% any izy io fa tsy latsaka.
Ny hen’omby dia misy aretina, toy izany koa ny kisoa izay tsy voatsara, ny foza orana mamely, ny hetra sy ny haba isan-karazany tsy maintsy haloa. Heno koa fa hiakatra be indray amin’ity taona ity ny jiro sy rano na dia efa niakatra nisesisesy aza izany. Asa aloa, karama sy fidiram-bola toy ny ahoana no afaka atao tahiry (épargne) amin’izao vanin’andro izao fa izay tonga toa lany na indraindray aza mila tsy ho ampy.
Tora-po ve hoy ianao? tsia, zavatra iainan’ny malagasy ankehitriny izany.
hoy Sareraka izay “Tsy takatry ny kely vola izao ny atody ôôô…”
dia inona no atao?!?
ariary, éthanol, biocarburant, carburant, changement climatique, crise alimentaire, grève, inflation, Jirama, Madagascar, parité euro dollar, Sorgho

« … un grand incendie a détruit 83 maisons samedi dernier à Fort-Dauphin [Faradofay, Farady, Taolagnaro | 26 avril 2008] […].
Toutefois, personne ne mourrait dans l’incendie, qui a laissé 318 sinistrés dont 236 enfants, a rapporté lundi un quotidien en langue française […]
Le motif de l’incendie reste encore inconnu, mais une enquête par la police est déjà en cours […]
[dans] la cour de l’hôpital local, une centaine de tentes ont été installées.
Le Bureau national de gestion des risques et catastrophes ( BNGRC) a livré 200 kits alimentaires aux victimes. »
[Un incendie détruit 83 maisons dans le sud de Madagascar - xinhuanet.com >>]
J’ai cherché en vain trace de ce « quotidien en langue française » cité par la dépêche du site chinois xinhuanet.com qui a été repris par le site de jeuneafrique.com, au lecteur de prendre cette information au conditionnel jusqu’à confirmation par une autre source.
Continue reading ‘Un grand incendie a détruit 83 maisons à Fort-Dauphin’
feu, fort dauphin, incendie, taolagnaro
Après une semaine de controverse et de rebondissements suite à l’annulation de la tournée “ino vaovao Tour” prononcé par le Ministre de la Culture Patrick Ramiaramanana, le chanteur Rossy est arrivé hier matin à Madagascar. Il a tenu une conférence de presse hier après-midi :
« Nous serons en concert à Antsonjombe, Ambatondrazaka, Fianarantsoa, Toamasina. Il revient aux organisateurs, en l’occurrence Media Consulting, de définir de nouvelles dates pour les deux affiches concernées par ce report [ndlr. 20 Avril 2008 élection sénatoriale et 1 mai 2008 fête du travail]. Pour ce qui concerne le Tapôlaka Vita Bacc [ndlr. alternative “proposée” par le ministre], toutes les scènes sont prises par des artistes tels que Ricky ou Iraimbilanja. Nous avons prévu de venir ce mois-ci et nous sommes là ! » […]
Pour le ministère, le ton est aussi calme. « Ce n’est plus le moment de se chamailler. De plus, ce n’est plus du ressort du ministère de la Culture. Personnellement, je pense qu’il a tenu à honorer et satisfaire le public » explique un des membres du ministère, en l’absence du ministre Patrick Ramiaramanana, en déplacement à Ambovombe. »
[Rossy est là pour tous ses concerts - midi-madagasikara >>]
Selon les points de vue, la question de l’annulation de la tournée de Rossy est soit réglée soit relancée. Autant dire qu’avec le retour du Ministre de la Culture les prochaines heures seront décisives … d’autant plus que Rossy n’a donné aucune précision concernant l’avancée de ses demarches en vue de rencontrer le chef de l’État … d’autres développements en perspectives à venir.
Continue reading ‘“Ino vaovao Tour” de Rossy , question réglée ou question relancée ?’
censure, freedom of speach, liberté dexpression, rossy